Η παρούσα ιστορική αναδρομή αποτελεί προϊόν εργασίας και προσφορά του Πανοσιολογιότατου Αρχιμανδρίτη Ιωακείμ Αρχοντού.


Οἱ ἀπαρχές αὐτῆς τῆς ἱστορικῆς πορείας ἀνάγονται – μέ τά μέχρι σήμερα γνωστά ἀρχαιολογικά δεδομένα – στήν Μυκηναϊκή περίοδο & συγκεκριμένα στήν Ὑστεροελλαδική (1600-1100 π.χ.). Σ’αύτήν τοποθετεῖται ὁ εὑρισκόμενος στήν μικρή παραλιακή κοιλάδα Ἀρχοντίκι (στίς νοτιοδυτικές ἀκτές τοῦ νησιοῦ ) ἀρχαιολογικός χῶρος, ὁ ὁποῖος ἀπαρτίζεται ἀπό τό νεκροταφεῖο & λίγο δυτικότερα ἀπ’τόν οἰκισμό. Βεβαίως δέν ἀποκλείονται χρονικές προεκτάσεις σέ προγενέστερες περιόδους ἐξαιτίας ἐπιφανειακῶν ὀστράκων, πού βρέθηκαν στόν ἴδιο χῶρο & κατατάσσονται στήν Πρωτοελλαδική II (2600 π.Χ.). Ἀπέναντι ἀπό τόν προαναφερόμενο οἰκισμό στά 50 μ. βρίσκεται ἡ βραχονησίδα Δασκαλιό, ὅπου ἑντοπίσθηκαν ἴχνη τοιχοδομιῶν & θραύσματα ἀγγείων χρονολογούμενα στίς ἀρχές τῆς 4ης χιλιετίας.

Στό νεκροταφεῖο, ποῦ ἐκτείνεται σέ ἕνα μέτωπο 100 περίπου μέτρων κατά μῆκος τῆς ἀκτῆς, ἡ ἀρχαιολογική σκαπάνη ἔφερε στό φῶς 162 συνολικά μυκηναϊκούς τάφους, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἕνας εἶναι θολωτός & ἀποδίδεται σέ κάποιον ἄγνωστο μέχρι σήμερα ἥρωα, τοῦ ὁποίου ὁ λατρευτικός χῶρος (8ος -5ος αἰ.) ἀποκαλύφθηκε νοτιότερα ἀπ’ αὐτόν, μέ πλούσιες προσφορές. Οἱ ὑπόλοιποι εἶναι λακκοειδείς κιβωτιόσχημοι, κτιστοί λακκοειδεῖς & μικτοί λαξευμένοι στό μαλακό βράχο μέ λιθόκτιστη ἐπένδυση. Οἱ περισσότεροι εἶναι σήμερα καταποντισμένοι σέ μικρό θαλάσσιο βάθος & ὡς ἐκ τούτου ὁ κίνδυνος καταστροφῆς τους ὑπαρκτός. Ἀνακαλύφθηκαν κεραμικά χρονολογούμενα κυρίως ἀπό τήν ΥΕ ΙΙΙ Α2 –ΥΕ ΙΙΙ Β1 περίοδο & σπανιώτερα ἀπό τήν ΥΕ ΙΙΙ Β1 περίοδο, ὅπως ψευδόστομοι ἀμφορεῖς, φιαλίδια, κύλικες, ἀλάβαστρα, σκύφοι, ἀρύταινες, ἀγγεῖα διακοσμημένα, ἀκόσμητα & αὐτά μέ γκρίζο χρῶμα, ὅπως ἐπίσης χάλκινα ξίφη & παραξιφίδες τοῦ 12ου αἰ. π.Χ, εἰδώλια τῆς ἴδιας χρονικῆς περιόδου, κοσμήματα ἀποτελούμενα ἀπό χάνδρες φαγεντιανῆς, γυαλιοῦ & ἡμιπολύτιμους λίθους, πλακίδια ἀπό φαγεντιανή & ὑαλόμαζα, φαγεντιανά, γυάλινα & ἀπό ἡμιπολύτιμους λίθους (σάρδιο) κατασκευασμένα περιδέραια, χρυσοί ρόδακες & σκουλαρίκια & τέλος ποικιλόσχημοι σφραγιδόλιθοι. Ὅλα αὐτά εἶναι μερικά ἀπό τά σημαντικώτερα εὐρήματα.

Ὁ ὀργανωμένος οἰκισμός, τμῆμα τοῦ ὁποίου βρίσκεται κάτω ἀπό τήν θάλασσα, ἀποτελοῦνταν ἀπό ἐπιμήκεις κατοικίες δομημένες κατά συστάδες, οἱ ὁποῖες ἐπικοινωνούσαν μεταξύ τους μέ μικρές σκάλες & λίθινα κατώφλια. Ἦταν διαρρυθμισμένες σέ δωμάτια ὀρθογωνίου σχήματος, γιά τά ὁποία ὡς  ὑλικό θεμελιώσεώς τους χρησιμοποιήθηκαν οἱ λίθοι ἐνώ στήν ἀνωδομή τούς οἱ πλίνθοι ἀπό πηλό. Οἱ ἐπίπεδες κατασκευασμένες ἀπό πηλό, ξύλο & φύκια στέγες στηρίζονταν σέ ξύλινα δοκάρια ἐδραζόμενα σέ λίθινες βάσεις, ἐνώ τά δάπεδα ἦταν στρωμένα ἀπό πηλόχωμα ἤ θαλάσσια χαλίκια. Μεταξύ τῶν δομικῶν συγκροτημάτων διανοίγονταν δρόμοι στρωμένοι μέ χώμα & θαλάσσια λιθάρια, ἐνώ κεντρικός δρόμος πού κατέληγε στό λιμάνι διέσχιζε τίς πλούσιες γειτονιές.

Ὁ μεγάλος πλοῦτος & ἡ ἐντυπωσιακή ποικιλία τῶν κτερισμάτων κατατάσσουν τό Ἀρχοντίκι στούς σημαντικούς μυκηναϊκούς χώρους στό Αἰγαῖο & ἀποδεικνύουν περίτρανα ὅτι τά Ψαρά κατέστησαν μέ τήν ἐξέχουσα γεωγραφική & στρατηγική τους θέση – βρισκόταν στό μέσον τῆς συντομότερης πορείας ἀπό τήν Μυκηναϊκή μητρόπολη & τά ἄλλα μεγάλα κέντρα πρός τόν Ἑλλήσποντο, τήν Μικρά Ἀσία & τήν Μαύρη Θάλασσα – βασικός σταθμός ἀνεφοδιασμοῦ γιά τήν ἀκώλυτη ἐξυπηρέτηση τοῦ διαμετακομιστικοῦ ἐμπορίου στόν εὐρύτερο χῶρο τοῦ Αἰγαίου. Ἐπίσης ἀπέβησαν, λόγω τῆς θέσεώς τους, κομβικός σταθμός ἐξαιτίας τῆς δυνατότητας ἐλέγχου ὅλων τῶν θαλάσσιων διαδρομῶν ἀπό τό βόρειο στό νότιο τμῆμα τοῦ Αἰγαιακοῦ χώρου.

 
Ανάρτηση Αποφάσεων στο Διαδίκτυο | Δήμος Ψαρών