Η παρούσα ιστορική αναδρομή αποτελεί προϊόν εργασίας και προσφορά του Πανοσιολογιότατου Αρχιμανδρίτη Ιωακείμ Αρχοντού.


Τό Παλαιόκαστρο ἐξακολουθεῖ νά βρίσκεται στό ἱστορικό & ἀρχαιολογικό ἐπίκεντρο τῆς ἑλληνιστικῆς περιόδου (323π.Χ.-30μ.Χ. περίπου), ἀφοῦ ἑντοπίστηκαν λείψανα οἰκιῶν, τά ὁποῖα χρονολογοῦνται σ’ αὐτή τήν ἐποχή.  Ἀπό τούς συγγραφεῖς τῆς ἐξεταζόμενης περιόδου ὁ Στράβων (63 ἤ 64π.Χ.- 23μ.Χ) στά Γεωγραφικά του & συγκεκριμένα στό ΙΔ΄ Βιβλίο ἀναφέρεται στά Ψαρά: « ...εἶτα Μέλαινα ἄκρα, καθ’ ἥν τά Ψύρα νῆσος ἀπό πεντήκοντα σταδίων τῆς ἄκρας,ὑψηλή, πόλιν ὁμώνυμον ἔχουσα˙ κύκλος δέ τῆς νήσου τετταράκοντα στάδιοι...». Γιά πρώτη φορά γραπτό κείμενο κάνει λόγο γιά πόλη, ἡ ὁποία κατά τούς ἀρχαιολόγους ἑντοπίζεται στό Παλιόκαστρο. Τό ἐρώτημα πού τίθεται εἶναι ἄν κτίστηκε κατά τούς ἑλληνιστικούς χρόνους ἤ ἀκόμη παλαιότερα στούς κλασικούς. Τό βέβαιο εἶναι ὅτι τά Ψαρά κατά τήν περίοδο αὐτή κατοικούνταν. Οἱ ἀρχαιολόγοι Ἄρης Τσαραβόπουλος & Νῖκος Ζαφειρίου ἀναφέρουν σχετικά μέ τήν «ὁμώνυμον πόλιν», ὅτι: «Διακρίνονται πολλά οικοδομήματα κυρίως σέ υψόμετρο πάνω από 40μ. καί φαίνεται  ὅτι η πόλη έδινε, από τη θάλασσα την εντύπωση ψηλού οχυρωμένου οικισμού».Ἐπίσης ἀπό τά γραφόμενά τους συμπεραίνουμε ὅτι ἀνάγουν τήν ἴδρυσή της στην κλασική ἐποχή - ἄν & δέν τεκμηριώνεται ἐπαρκῶς ἡ ἐκδοχή αὐτή - & προσθέτουν: «Γύρω από τον σημερινό οικισμό, στους πρόποδες δηλ. της πόλης των κλασικών χρόνων, στο σημερινό λιμάνι, στον Κάτω Γιαλό καί στην παραλία της Λήμνου σώζονται πολλά ίχνη αρχαίων παραθαλάσσιων λατομείων, τά περισσότερα από τα οποία βρίσκονται σήμερα κάτω από την επιφάνεια του νερού. Το μέγεθος των λιθόπλινων(;) και η πληθώρα των λατομείων αποδεικνύουν μια έντονη οικοδομική δραστηριότητα στο νησί την κλασική εποχή».

 
Ανάρτηση Αποφάσεων στο Διαδίκτυο | Δήμος Ψαρών